|
حاج سيّد مصطفي كاشاني
فرزند حاج سيّد حسين، در حدود سال 1260 هـ . ق به دنيا آمد وي
از علماي معروف اواخر عصر قاجار است كه سالها در عتبات عاليات
به تدريس و ارشاد خلق پرداخت و از مراجع روزگار خود بود.
استاد سيّد مصطفي در تهران
پدرش و در اصفهان آخوند ملاّ محمّد كاشاني، جهانگيرخان قشقايي،
حاج شيخ محمّد باقر اصفهاني و ... بودند. مشارّ اليه سپس به
نجف اشرف عزيمت كرد و در آن ديار ساكن شد؛ تا اين كه براي جهاد
با مهاجمان انگليسي با گروهي از طلاّب و فضلا رهسپار كاظمين
گرديد. سيّد مصطفي پس از اين جريان در آن شهر سكونت اختيار
كرد.
سيّد مصطفي گذشته از
فقاهت، شاعر و خوشنويس نيز بود و اشعاري از وي بر جاي مانده
است. معظّم له در رمضان 1336 در كاظمين درگذشت و در يكي از
حجرههاي صحن زيارت كاظمين به خاك سپرده شد.
آيت الله سيّد ابوالقاسم
كاشاني فرزند اوست.
المآثر و الآثار:[1]
«آقا سيّد مصطفي مجتهد
سلّمه الله، خلف الصّدق حاج سيّد حسين ... فاضلي كامل است و
عالمي عامل از حاج شيخ محمّد باقر اصفهاني مجتهد تصديق اجتهاد
دارد و در ادبيّات و فضايل ديگر نيز نزيرالنّظير است.»
تذكرة خوشنويسان:[2]
«جناب حاجي سيّد مصطفي
مجتهد بن حاجي سيّد حسين بن حاجي مير محمّد علي كاشاني، عالمي
است ربّاني، خطّ شكسته را در گرمي و نرمي و سختي و صلبي به روش
ميرزا رضاي بغدادي نگارد و قصيدة پارسي را به روش انوري و
منوچهري و نشيدة عربي را مانند بحتري و بوعلاي معرّي فرمايد.
در هيجده علم اجتهاد هر يك را معلّمي است بس استاد و امروز در
عتبات عاليات محضر درس را ادريس و منبر نصيحت و وعظ را برجيس
است ...
با آن كه همواره مسند
قضاوت را اقضي و وسادة حكمت بذالك را واجب الاطاعه و مسموع
الفتوي است از دشمن و دوست هرگز اصغا نشده است كه امضاي قضيه
را به غرض و ريا كند يا اجراي حكمي را به هوس و هوا نمايد. بسي
نيكو بشره و حسن العشره، مصاحبتش بشاشت انگيز و مطايبتش شرعي و
هشاشت آميز است. عمّا قريب است كه كوس فضلش را بر بام هفت
اقليم كوبند وصيت علمش را بر منارههاي جهان مانند اذان سرايند
...»
مختصر جغرافياي كاشان:[3]
«حاجي سيّد مصطفي مجتهد
حجّة الاسلام پسر مرحوم آقا سيّد حسين مجتهد كاشاني ساكن
طهران، براي تكميل علوم دينيه به عتبات عاليات رفت و در آنجا
به مقام حجّة الاسلامي رسيد. رسالة تقليديّه اش به طبع رسيده.
تأليفات ديگر هم دارد. اديب و فقيه ممتاز بود. خطّ شكسته را
خوب [مي] نوشت. در سنّ هفتاد [و شش] سالگي در سنة 1336 در
عتبات عاليات وفات كرد.»
ريحانة الادب:[4]
«... علاوه بر مراتب
علميّه، در محاسن اخلاق هم طاق و داراي قريحة شعري صاف بوده و
اشعار او فصاحت و محسنّات بديعيّه را جامع ميباشد. ديواني هم
در مناقب و مراثي حضرات معصومين (ع) داشته و هر يك از استصحاب
و تجرّي و تفسير مختصر قرآن و حاشية ارشاد علاّمه و حاشية
شرايع و قاعدة لاضرر و و منجزات مريض تأليفاتي داشته لكن اكثر
آنها تلف شده است ...»
نگاه كنيد به:
-
فصلي از زندگي پيشواي
روحاني حضرت آيت الله كاشاني، ص 3 تا 4
-
زندگي نامة آيت الله
علوي بروجردي، ص 41
-
گنجينة دانشمندان، ج 6
ص 307 تا 308
-
تذكرة الشّعراء امامت،
ص 209 تا 210
-
فرهنگ فارسي معين، ج 6
ص 1523 تا 1524
-
العندبيل، ص 116
-
كشكول امامت، ج 2 ص
287
-
لغت نامة دهخدا، ج 11
ص 15881 تا 15882
-
فهرست كتابخانة آستان
قدس رضوي، ج 6 ص 123 (رسالة في التّجرّي از سيّد مصطفي ـ
چاپ سنگي 1359 هـ . ق)
-
الذّريعه، ج اوّل ص
274 تا 275 (الاجزاء)، ج 3 ص 350 (التّجرّي)، ج 9 بخش 3 ص
1055 (ديوان مصطفي الكاشاني)، ج 17 ص 11 (رسالة في قاعدة
لاضرر) و ج 23 ص 19 ( رسالة في منجزات المريض)
|
