ميرزا حسن ناصري فرزند محمّدكاظم، از شعراي اواخر قرن سيزدهم و نيمة اوّل قرن چهاردهم هجري است كه در حدود سال 1260 هـ . ق در كاشان پا به عرصة هستي نهاد. وي شعر و شاعري را در اين شهر آغاز كرد و فنون سخن را در خدمت استادان معاصرش آموخت و مدّتي از عهد شباب را هم در تهران اقامت داشت و سپس به زادگاه خود بازگشت.[1]

ناصري از حافظه‌اي قوي برخوردار بود و لغات بسياري به خاطر داشت و با آشنايي كامل به رموز شاعري در قصيده طبع آزمايي مي‌كرد و گذشته از آن در فنّ ترسّل و نامه نگاري مهارت داشت و صاحب خطّي زيبا بود، بدين علّت مدّت زماني در ادارة حكومتي كاشان (فرمانداري) مشغول خدمت شد. وي شاعري مجلس آرا و خوش بيان بود. وفات ناصري 12 مهر 1316 [2] برابر با 28 رجب 1356 اتّفاق افتاده است. مدفن وي در قبرستان قدمگاه كاشان (مقابل زيارت قدمگاه) بود كه با احداث خيابان از ميان رفت.

ديواني كه از ناصري به طبع رسيده بازمانده‌اي از اشعار اوست كه بر جاي مانده و بقيّه اشعارش از ميان رفته است.[3]

آثار تاريخي كاشان و نطنز:[4]

«ميرزا حسن ناصري، از جملة گويندگان اوايل سدة چهاردهم هجري كاشان است كه علاوه بر دارا بودن قريحة سرشار ادبي و فنون شعر و ادب، ترسّل، انشا و خوشنويسي، به واسطة قدرت حافظه و محفوظات زياد بسيار حاضرالذّهن بود. به مناسبت هر موضوعي كه در محفل وي مطرح مي‌گرديد بي‌درنگ اشعار مناسب و شيرين و داستانهاي جالبي ايراد مي‌نمود. از اين رو محضر دلپذيرش همواره مطبوع و پسنديده خاطر صاحبدلان بود.

ناصري از آغاز جواني با سمت منشيگري دفتر حكومتي كاشان، در حقيقت نديم و همدم حكّام وقت بوده است. در شاعري با ساختن قصايد به سبك خراساني تا حدّي توانا و داراي حسن تتبّع بود ...

يكي از گويندگان متعدّدي كه با استفاده از مكتب ادبي ناصري، خود به مرتبة استادي در شعر و ادب نايل گرديد خواهر زاده‌اش شادروان حسينعلي منشي مؤسّس و رئيس انجمن ادبي صبا مي‌باشد كه پس از درگذشت ناصري و علي محمّد اديب بيضايي استاد و پيشواي شعراي كاشان به شمار مي‌رفت.»

نگاه كنيد به:

• ديوان ناصري كاشاني به تصحيح سيّد علي اصغر صائم