حسينعلي منشي فرزند محمّدصادق، در حدود سال 1256 شمسي[1] در كاشان ديده به جهان گشود. در كودكي پدر خود را از دست داد و سرپرستي و تربيت وي را، ميرزا حسن ناصري دايي‌اش به عهده گرفت.

«دايي، خواهر زادة خود را به مكتب كه وسيلة سواد آموزي در آن روزگار بود فرستاد و او آنچه معمول زمان بود از قرآن و فارسي و سياق و حساب فرا گرفت پس از آن به راهنمايي مرحوم ناصري در مدرسة شاه كاشان ... از مدرّسين مربوطه صرف و نحو و منطق آموخت و از آنجا روانة بازار گرديد ... امّا چون همواره دايي خود را مشغول گفتن شعر و مطالعة كتب ادبي مي‌ديد ... او هم به شعر و شاعري مشغول شد و از مرحوم ناصري عروض و قافيه و رموز سخن سرايي را آموخت.»[2]

منشي در سال 1315 هـ .ش به استخدام اداره فرهنگ در آمد و در طول خدمت، دبير ادبيّات دبيرستانهاي كاشان بود و با اين كه علاقه‌اي به رياست نداشت مدّتي در اواخر خدمت رياست دبيرستان دخترانة شاهدخت كاشان به او مُحوّل شد.

شاعر در قصيده اي كه براي آيت الله غروي سروده دربارة تخصّص خود در ادبيّات چنين مي‌گويد:

اگر چه از ادبيات كاملم ليكن                           به پيشگاه تو چيزيم نيست در كشكول[3]

منشي تا قبل از رفتن به تهران سالها رياست انجمن ادبي صبا را به عهده داشت و از اين طريق خدمتي شايان به شعر و ادب اين ديار كرد.

منشي و غزل:

سالها باشد كه لطف طبع «منشي» در غزل           هست چون سعديّ و كاشان است شيرازي دگر

سرانجام حسينعلي منشي در چهاردهم آبان 1349 برابر با رمضان 1390 هـ . ق در تهران درگذشت و جنازه‌اش به كاشان حمل و در مزار دشت افروز در مقبرة خانوادگي دفن گرديد.

نگاه كنيد به:

• ديوان حسينعلي منشي كاشاني با مقدّمه كيوان سميعي

• سخنوران نامي معاصر ايران، ج 5 ص 3395 تا 3402

• تذكرة خوان نعمت، ج اوّل ص 336 تا 339

• مشاهير كاشان، ص 160 تا 161

• خلوت انس ، ص 366 تا 379

• اسرار خلقت، ص 320 تا 321

• كاشان در آئينة گذشته و حال، ص 77 تا 89

• كارنامة انجمن ادبي صبا، ص 39 تا 75

• ارمغان، دورة 33 شمارة 10 ص 445 تا 458