سيّد احمد خاوري ملقّب به «فخر الواعظين» و «لسان الاسلام» فرزند سيّد هاشم واعظ و از نوادگان دختري حاج ميرزا معصوم خاوري كوزه كناني[1] است كه در حدود سال 1271 هـ . ق در كاشان چشم به جهان هستي گشود.

وي از شعراي اواخر عصر قاجار است كه منظومه‌هاي «محمود» و «زشت و زيبا» و همچنين مجموعة اشعار از او به يادگار مانده است.

از ديگر كارهاي فرهنگي فخر الواعظين، سردبيري روزنامة ثريّا[2] و مديريت روزنامة ميزان[3] بوده است.

خاوري در نوزدهم محرّم الحرام 1333 هـ . ق در زادگاهش بدرود زندگي گفت و در بقعة هارون بن موسي بن جعفر (ع)- زيارت پنجه شاه- كاشان به خاك سپرده شد.

خاوري در مقدّمة مثنوي محمود دربارة خود چنين مي‌نويسد:

«اين بنده در حداثت سن در ظلّ ملاطفت و مراقبت پدر تا سنّ هيجده سالگي اوقات خود را به تحصيل علوم مقدّمات فقه و اصول مصروف داشته و به قدر قابليّت خود بهره اي يافتم. در هيجده سالگي پا به منبر گذاشته و به ذكر اخبار و مراثي پرداختم و در نوزده سالگي به مساعدت پدر، بار تأهّل به دوش گرفتم پس از ارتحال پدر به سبب گرفتاري به عيال و اولاد و احتياج به امر معاش به كلّي مشغول به امر منبر گشتم و كم كم به ممارست در اين فن، كمالي بسزا يافتم. ممدوح بزرگان و محسود همگنان شدم. رطب و يابسم را وحي منزل دانستند، آب دستم را براي شفا و ثؤرم را به دفع ابتلا خوردند. خوابها در بزرگواريم ديدند. كرامتها برايم ذكر كردند، ولي با همة ترقّي پيوسته طبعم مايل به كسب ادبيّات و سير در تواريخ و دواوين شعرا بود، به انشاد شعر شوقي تمام داشتم. در سنة 1316 به طهران مسافرت نموده به حضور شاه مبرور مظفر الدّين شاه ... تشرّف جسته به لقب فخرالواعظين و لسان الاسلام، ملقّب و به اعطاي خلعت ملوكانه دلخوشم فرمودند ...)[4]

نگاه كنيد به:

• زندگي نامة خاوري كاشاني تأليف حسن نراقي

• مثنوي محمود، با مقدّمة دكتر چهرازي و شرح حال به قلم پرتو بيضايي

• مثنوي محمود در مضرّات ترياك، به كوشش افشين عاطفي

• تذكرة الشّعراء امامت، ص 82 تا 83

• مشاهير كاشان، ص 49 تا 51

• كشكول امامت، ج 2 ص 306 تا 309

• تاريخ اجتماعي كاشان، ص 320

• كاشان در جنبش مشروطة ايران