|
خليل (وفات حدود 1081 هـ ق)

در قصص الخاقاني[1]
آمده است:
«از جمله ناظمان مجرّد وضع موزون گفتار كه
جواهر زواهر سخن را ميزان شعور سنجيده به نقد حالش خريداري
نموده اند، نظر يافتة ربّ جليل حضرت باقراي خليل است كه مائدة
خوان احساس گفتارش به جمهور ارباب خواهش رسيده و صلابت صيت
طنطنة كوس شهرتش قاف تا قاف پيچيده. مولدش خطّة پاك كاشان از
اجلّة شعراء صاحب ديوان است. از آنچه مشهور است ابيات مدّون آن
بي نظير دوران، در اين ولا كه سنّ شريف ايشان در عقد هفتاد است
از چهل هزار[2]
بيت متجاوز است. از جملة اوصاف حميده اش آن كه در نهايت صلاح و
تقوي به سر مي برد. در سنة هزار و شصت از خطّة كاشان نقل نموده
در مشهد مقدّس منوّرة مطهّرة سدره مرتبة عرش درجة روضة رضويّه
و علي ساكنها الف آلات السّلام و التّحيه، مجاور گرديده، به
عبادت معبود مطلق مشغول است.
تذكرة نصر آبادي:[3]
«باقراي خليل تخلّص كاشي، مدّتي است كه در
سلك اهل نظم است. كمال صلاحيّت و قيد داشت، امّا به سبب كج
خلقي خود مكروه بود. شعر بسياري گفته ديوانش قريب به چهار هزار
بيت است شعرش، يك دست و هموار است. مدّتها در مشهد مقدّس ساكن
بوده دو سال قبل از اين فوت شد.
منتخب اللطايف:[4]
(باقر خليل تخلّص كاشاني است ديوانش چهار
هزار بيت است. گلزار دهر ...)
مطلع الشّمس:[5]
«باقراي خليل، شاعري عارف و مولدش كاشان
بوده، مجاورت مشهد مقدّس اختيار كرده و تا آخر عمر در آن خاك
پاك به عبادت و رياضت اشتغال داشته. از معاصرين شاه عبّاس ثاني
است.
ديوان خليل كاشاني به نقل از الذّريعه (ج
ص
303) در كتابخانة مجلس شوراي اسلامي نگهداري ميشود و 195 ورق
دارد.
يادآوري: خليل در زمان تأليف قصص الخاقاني
(1073 تا 1076 هـ ق) هفتاد سال داشته ولي در موقع تأليف تذكرة
نصرآبادي (1083 هـ ق) دو سال از مرگ او مي گذاشته است بنابراين
شاعر حداقل 75 سال عمر كرده است.
|