|
سام ميرزا در تحفة سامي[1]
مينويسد:
«مولانا جمالي كرباس فروش كاشاني، وجه
معاش از صنعت مذكور به هم ميرساند ...»
خلاصة الاشعار:
«مولانا جمال الدّين محمّد، از شعراي
متعيّن دارالمؤمنين كاشان است. عاقل روشن ضمير نيك انديش و
شاعري كامل سيرت مآل انديش است. شيوة نظم طبعش را جبلّي
است و قاعدة شاعري ذهنش را ذاتي. در شيوة مخالطت و مصاحبت
اعتقادي صافي و در طور محبّت و مودّت، بياني شافي دارد.
وجوه شعر او استادان اين فن و اعيان مملكت و خوش طبعان
صاحب فطن به جهت سبقت زمان و به سبب مؤاخات و مصاحبت كه به
مولانا حيرتي و ديگر بزرگان داشته به وجودش مستظهرند و خود
نيز به آن جهت افتخار بسيار دارد.
مجملاً قريب به پنجاه سال است كه در
ميان فضلا و شعرا و ظرفا و مستعدّان به عنوان شاعري شهرت
دارد و همواره با شعراي زمان و خوش فهمان دوران به كثرت
صحبت و كمال مبرّت زندگاني مي گذارد، امّا سواي مولانا
حيرتي هيچ كس را از اهل عصر قبول ندارد. كم شعري باشد كه
پسنديدة طبع سنجيدة مشارّاليه شود و الحق در شعر شناسي
متفرّد است و سواي شاعري صفات حميده و نعوت پسنديده بسيار
دارد. چنان كه جمال حالش به كمال همّت و سخا آراسته است و
از شوايب عيب و منقصت پيراسته. در مدّت العمر ممنون منّت و
رهين هيچ كس نشده و اوقات به حرفت بزّازي و كرباس فروشي
گذرانيده و الحال مدّتي است كه از فكر شعر باز ايستاده،
امّا هميشه مستعدّان و موزونان را به قدر وسع و توانايي
خدمتي ميكند و اشعار پسنديده مشارّ اليه آنچه به نظر
رسيده همين بود كه مسطور شد و السّلام علي من اتّبع الهدي.
|